هر آنقدر که آرزوهای شما عمیق است؛

                                       افکار شما عمیق خواهند بود.      

هر آنقدر که افکار شما عمیق است؛

                                    گفتار شما پر معنی و عمیق خواهند بود.

هر آنقدر که گفتار شما عمیق است؛

                                    رفتار شما عمیق خواهد بود.

هر آنقدر که رفتار شما عمیق و رفیع است؛

                                    سرنوشت شما مرتفع خواهد بود.  

استان يزد با قدمتی سه‌هزار ساله و مساحت 131551 كيلومتر مربع، در ميان استان‌های اصفهان، فارس، خراسان، سمنان و كرمان احاطه شده و به تعبيری، قطب مركزی راه‌های كشور محسوب می‌گردد. اين استان كه دارای آب و هوای نيم‌گرم و خشك در تابستان و زمستان‌های سرد و بیش‌تر خشك می‌باشد، نه تنها از نظر منابع انسانی و صنعتی غنی است، بلكه دارای ميراث فرهنگی و منابع طبيعی گردشگری متعددی بالغ بر چهارهزار جاذبه‌ی گردشگری ملموس شامل منحصربه فردترين بافت تاريخی بكر مدنی و زنده‌ی دنيا، آثار متعلق به دوران قبل از اسلام و معماری دوران اسلامی و نيز سرمايه‌های فرهنگی غيرملموس  شامل: هنرهای صنايع دستی، پوشاك، غذاهای محلی، آداب و رسوم و سنت‌های خاص می‌باشد.

استقرار اين خطه‌ی كويری در دو زيست كره‌ی بيابانی- كوهستانی، منابع گردشگری طبيعی ارزش‌مند و متنوعی نظير: رشته كوه‌های شيركوه و دشت كوير، مناطق حفاظت شده، ييلاقات تفت، روستاهای تاريخی شهرستان‌های ده گانه‌ی استان، غارها، كويرها، آبشار دره‌گاهان و... را پديد آورده است.

مهم‌ترين كويرهای استان يزد، كوير سياه كوه، كوير ابركوه، كوير دره‌انجير، هرات و مروست و بهشت‌آباد بهادران می‌باشد.

بلندترين قله‌ی يزد، شيركوه با 4075 متر ارتفاع می‌باشد. از ديگر كوه‌های استان يزد می‌توان سياه‌كوه ساغند و عقاب‌كوه را نام برد.

عقاب‌كوه حدودا در فاصله‌ی چهل كيلومتری شهرستان يزد واقع شده و نمای ظاهری كوه، به شكل عقاب و پديده‌ای زيبا و منحصربه فرد است.

واژه‌ی يزد، نامی است باستانی كه ريشه در (يشت Yast) يا (يزت Dzya) و (يسن Yasn) دارد، با مفاهيمی چون ستايش- نيايش- پرستش- ايزد و... همراه است.

يكی از حصول پنچ گانه‌ی اوستا هم به يكی از اين نام‌ها يعنی «يشت» خوانده شده است.

كثه هم نام ديگری است كه به اين ناحيه داده شده بود. شايد مخفف( كث نويه يا كثنويه) باشد. نوشته‌اند كه در زمان اسكندر، يزد را كثه می‌ناميدند و آن اولين عمارت و آبادی يزد بود و به زندان«ذوالقرنين» يا زندان اسكندر شهرت داشت.

اما «يزد» آخرين نامی است كه به ما رسيده كه در دوره‌ی ساسانيان آن‌را يزدان يا يزتان می‌گفتند و اين واژه‌ای‌ست كه ريشه‌ی مقدس دينی دارد...

وجود آثاری از مهر و آناهیتا، ایساتیس و هخامنشی و زندان اسکندر و برج و بارو و کهن درهای بزرگ و عظیم و پناهگاه‌های متعدد موبدان و سران ساسانی و ابنیه و یادگارهای بعد از اسلام نظیر مساجد و امام‌زاده‌ها و مزارها،  نشانگر فرهنگ و تمدن قبل و بعد از دوره اسلامی یزد ‌است.

مردم يزد به زبان فارسی رايج با پاره ويژه‌گی‌های گويشی سخن می‌گويند و بسياری از واژه‌ها و تركيبات زيبای فارسی را در گويش خود حفظ كرده اند. البته در استان يزد برخی ويژه‌گی‌های گويشی ميان شهرستان‌های استان محسوس است. اما زرتشتيان در ميان خود هنوز به زبان نياكان‌شان سخن می‌گويند و به‌خصوص مراسم مذهبی خود را با اين زبان انجام می‌دهند.

گروه بزرگی از زرتشتیان ایران در استان یزد زنده‌گی می‌کنند.

مشخص‌ترین وجهه‌ی شهر، معماری خاص کویری آن است. بادگیرها، مناره‌ها و گنبدها مشخص‌ترین جنبه‌ی ظاهری معماری یزد است. در این معماری از بادگیر برای گرفتن جریان باد و خنک‌کردن فضای ساختمان به کار می‌رفته‌است. به همین دلیل به شهر یزد، شهر بادگیرها لقب داده‌اند. اهميت بادگیرها به‌قدری است كه لازم است برای هركدام شناسنامه‌ای فنی تهيه و طرح جامع مرمت و حفاظت ويژه تدارك ديده شود.

بادگيرها سيستم تنفسی شهر محسوب می‌شوند. آن‌ها برج‌هايی هستند كه با توجه به نحوه‌ی ساختمان ويژه‌ی خود، جريان طبيعی هوا را به داخل بناهای داخلی هدايت می‌كنند و از مصاديق بارز استفاده از انرژی پاك محسوب می‌شوند. در خانه‌ها، بادگير معمولن در ضلع جنوبی حياط يعنی در قسمت نسر و تابستان‌نشين خانه محسوب می‌شوند.

بادگيرها به نوعی به تالار، حوض‌خانه، كلاه فرنگی و زيرزمين مربوط می‌شوند و شرايطی را به وجود می‌آورند تا جريان هوا در داخل ساختمان برقرار شود و ضمن تماس با عناصر رطوبت زا، مثل حوض، باغچه، درختان، جداره‌ی زيرزمين، چوب و پاياب، كمبود رطوبت زمين را جبران و محيطی مطبوع برای زنده‌گی در ايام گرم و طاقت فرسای تابستان برای ساكنان فراهم آورده‌اند. مصالح ساختمانی بادگير معمولن خشت خام، آجر، گل، گچ و چب شورونه می‌باشد. چوب شورونه از انواع چوب‌هايی است كه دارای استحكامی عالی‌ست و در برابر حمله‌ی موريانه نيز مقاوم است.

خانه‌های قديمی از نظر وضعيت استقرار، در جهت قبله قرار دارند. اين جهت‌گيری از نظر اقليمی شرايطی را به‌وجود آورده است تا فضاهای تابستانی و اتاق‌های زمستانی به‌طرزی منطقی پيرامون حياط مركزی قرار گيرند.

داربند( داربست) درختان انگور به گونه‌ای طراحی می‌شوند تا در تابستان به صورت(چتر) مانع ورود تابش خورشيد به فضاهای مسكونی شوند و در زمستان در حالت عريان بدون برگ، نعمت خورشيد را به درون اتاق‌ها هدايت می‌كنند و و نور و گرما می‌بخشند. در اغلب خانه‌های يزد (تالار) وجود دارد كه به صورت صُفه و ايوان بزرگ، محلی برای گذران ساعات عصر و شب‌های تابستان است. اتاق‌ها  با نام‌های سه دری، پنج دری، هفت دری، اوراسی و شكم دريده،‌ از هم تفكيك می‌شوند كه هر كدام در پاسخ‌گويی به نيازهای ساكنان خانه مسئوليتی مشخص دارند.

در مكتب معماری یزد(حرمت) و ( حجاب) يك اصل تلقی می‌شود. حريم خانواده از تجاوز سمعی و بصری به‌دور است. هيچ خانه‌ی اصيل يزدی را نمی- توان يافت كه ديد نامحرم به درون آن ممكن باشد. هشتی، كرياس، دالان و ديوارهای بلند، نحوه‌ی آرايش و سازماندهی فضاهای گوناگون دورادور حياط به گونه‌ای است كه مفهموم ( حجاب) را به كامل‌ترین وجه نشان می‌دهد، به نحوی كه ساكنان خانه به دور از چشم اغيار در آرامش ، آسايش، امنيت و ايمنی زنده‌گی می‌كنند.

اين شيوه‌ی طراحی، در عين حال، در تابستان‌های گرم، حداكثر سايه را در خانه فراهم می‌كند. اتخاذ روش‌های ساختمانی مناسب، انتخاب مواد و مصالح سازگار با اقليم، هم‌چون نما سازی با ( سيم گل) و دم‌گيری گچی، زيبايی، آسايش، دوام و... به ارمغان می‌آورد. اتاق مهمان‌خانه در معماری مسكونی يزد، سمبل احترام و بزرگ‌داشت ميهمان بوده است.